10 Kasım Anma Töreni'nde ''Atatürk Döneminde Yeni Cumhuriyet Ekonomisi” ele alındı

Boğaziçi Üniversitesi, 10 Kasım Atatürk’ü Anma Töreni’nde Prof. Dr. Şevket Pamuk’un “Atatürk Döneminde Yeni Cumhuriyet Ekonomisi” konuşmasına ev sahipliği yaptı. Pamuk, konuşmasında Lozan Antlaşması ile Türkiye Cumhuriyeti’nin ekonomik bağımsızlığını kazandığının ve Atatürk’ün yeni ekonomiyi adım adım inşa ettiğinin altını çizdi.

Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk 80. ölüm yıldönümünde Boğaziçi Üniversitesi’nde yapılan törenle anıldı. Saat 9.05’te iki dakikalık saygı duruşuyla başlayan tören, İstiklal Marşı’nın okunmasıyla devam etti.

Boğaziçi Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mehmed Özkan, öğretim üyeleri, öğrenciler ve üniversite çalışanlarının katıldığı törenin açılış konuşmasını Boğaziçi Üniversitesi Atatürk Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Asım Karaömerlioğlu yaptı. Konuşmasında Mustafa Kemal Atatürk’ün Türkiye Cumhuriyeti’nde kadın hakları, sekülerleşme ve bilimsel gelişme konularında çok büyük ilerlemelere sebep olduğundan bahseden Karaömerlioğlu, törenin ana konuşmacısı olan Prof. Dr. Şevket Pamuk’u “Atatürk Döneminde Yeni Cumhuriyet Ekonomisi” başlıklı konuşmasını yapmak için sahneye davet etti.

Mustafa Kemal Atatürk’ün yeni cumhuriyetin ekonomisini inşa ettiğini söyleyerek konuşmasına başlayan Pamuk, Osmanlı Devleti’nin son zamanlarında ekonominin neden ve ne kadar kötüye gittiğinden bahsetti. “Avrupa ile yapılan serbest ticaret anlaşmaları (kapitülasyonlar), Osmanlı’da küçük zanaatkârların kaybolmasına; liman ve tarım sektörü gelişirken ekonominin genel olarak zayıflamasına sebep oldu. Her yıl genişleyen bütçe açığı alınan dış borçlarla kapatılıyordu. Tarımda uzmanlaşma olsa bile sanayileşme alanında geri kalınmıştı” diyerek dönemin ekonomik durumunu açıklayan Pamuk, savaş zamanında enflasyonun %500 seviyesine ulaştığını belirtti.

Birinci Dünya Savaşı sonrasında imzalanan Lozan Barış Antlaşması’yla ise Türkiye Cumhuriyeti’nin ekonomik bağımsızlığını kazandığını belirten Pamuk, Atatürk’ün yeni ekonomiyi adım adım inşa ettiğinin altını çizdi. Lozan Antlaşması sayesinde dış borçların Osmanlı’dan ayrılan ülkeler arasında paylaşılıp yeniden yapılandırıldığını, kapitülasyonların kaldırıldığını ve gümrük tarifelerinin Türkiye Cumhuriyeti tarafından belirlenmeye başlandığını söyleyen Pamuk, konuşmasına şöyle devam etti: “1929 yılında başlayan Dünya Bunalımı birçok devletin ekonomisini neredeyse çökme noktasına getirdiğinde, Mustafa Kemal Atatürk’ün ekonomik planlamaları sayesinde Türkiye Cumhuriyeti buhranı dış borç almadan ve para basmadan atlatmakla kalmadı; yapılan tasarruflar sayesinde Türkiye’nin her bölgesine demir yolu inşa edildi.”

Türkiye’nin üç beyazları (pamuk, un, şeker) daha önce ithal etmek zorunda kaldığını, ancak Cumhuriyet döneminde bu ürünlerin üretimi konusunda kendi kendine yetecek konuma gelmesini Mustafa Kemal Atatürk’e borçlu olduğunu belirten Pamuk, yapılan yatırımlar sonucunda 1930’lu yıllar ve sonrasında şehirsel sanayileşmenin hız kazandığını belirterek konuşmasını tamamladı.

Pamuk’un konuşmasının ardından tören, Güney Kampüs’te yer alan Atatürk büstüne çelenk bırakılmasıyla sona erdi.

 

Haber: Kurumsal İletişim Ofisi

Fotoğraflar: Kenan Özcan

Tarih: 10 Kasım 2018