Bizans’tan Osmanlı başkentine İstanbul’un dönüşümü

Boğaziçi Üniversitesi’nin BU+ oluşumu kapsamında başlatılan ‘Kitaplar Arasında’ sohbetlerinin 10 Haziran’daki konuğu Boğaziçi Üniversitesi Tarih Bölümü öğretim üyesi Çiğdem Kafescioğlu oldu. Sohbet dizisi önümüzdeki akademik yılda yeni kitaplar ve isimlerle devam edecek.

Çiğdem Kafescioğlu, “Constantinopolis/Istanbul: Cultural Encounter, Imperial Vision, and the Construction of the Ottoman Capital (Buildings, Landscapes, and Societies)” adlı kitabı ile  Beyoğlu Homer Kitabevi’nde okurlarla buluştu.

Boğaziçi Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Nevra Necipoğlu’nun moderatörlüğünde gerçekleşen söyleşide İstanbul’un Bizans başkentinden Osmanlı başkentine dönüşüm süreci şehir tarihçiliği, mimari, iskan politikaları gibi farklı dinamikler ışığında ele alındı.

Baskısı yalnızca İngilizce dilinde mevcut olan kitapta, İstanbul’u binlerce anlamın bütünleştiği sembolik bir alan, Doğu Akdeniz’in politik merkezi ve dünyanın en eski büyük kentsel alanlarından biri olarak ele alan Kafescioğlu, kentin 1453’teki  fethini takiben yaşanan değişimleri incelediğini aktardı.

Kentin politik, kültürel ve mimari geçmişinin kentin dokusundaki izlerini süren Kafescioğlu, kitapta şehre ait nesnelerin ve mimarinin nasıl korunduğu veya yok edildiği; mekânsallık ve görsellik, bir başkentin inşasının bir diğerinin yeniden yorumlanması üzerine incelemelerini sundu.

Çiğdem Kafescioğlu’nun doktora tezi olarak başladığı bu çalışmada 1453 tarihinde Fatih Sultan Mehmed tarafından fethedilen İstanbul’un, Bizans başkentinden Osmanlı başkentine dönüşüm sürecini inceleniyor. Kafescioğlu söyleşisinde İstanbul’un fethinden ne anlamamız gerektiğini, kentin tarihinde büyük bir kırılma ve dönüşüm yaşatan fetih sürecinin öncesi ve sonrası bağlantılarla nasıl yorumlanabileceği sorularından yola çıkarak kitabı hazırladığını anlattı.

İstanbul’un Osmanlı’nın başkenti olma sürecinin hayli çatışmalı bir süreç sonunda gerçekleştiğini ifade eden Kafescioğlu, Osmanlı siyasasına yön veren unsurların başkentin Edirne olması yönündeki tercihlerinden söz etti ve erken dönem Osmanlı siyasasının merkezi bir yapı inşa etmek istediğini dile getirdi.

İstanbul’un fethinin keskin bir çizgiyle Bizans’ın bitip Osmanlı’nın başladığı anlamına gelmeyeceğine dikkat çeken Kafescioğlu söz konusu dönüşüm sürecinde gerek mimari yapıda gerekse şehrin ticaret yapısında devamlılık gösteren unsurlar olduğunu vurguladı. Kafescioğlu ve Necipoğlu’nun söyleşisi dinleyicilerden gelen yorum ve sorularla devam etti.

Constantinopolis/Istanbul: Cultural Encounter, Imperial Vision, and the Construction of the Ottoman Capital (Buildings, Landscapes, and Societies)” adlı kitabın Türkçe çevrisinin 2018 yılında yayınlanması planlanıyor. Boğaziçi Üniversitesi’nin entelektüel canlılığından ilham alarak ortaya çıkan BU+ oluşumunun yeni projesi olan “Kitaplar Arasında” ise önümüzdeki akademik yılda yeni kitaplar ve isimlerle devam edecek.

Haber ve fotoğraflar: Kurumsal İletişim Ofisi 

Tarih: 13 Haziran 2017