Görme engelliler için oy pusulası şablonlarına Boğaziçi Üniversitesi'nden anlamlı destek

Boğaziçi Üniversitesi Görme Engelliler Teknoloji ve Eğitim Laboratuvarı (GETEM), Engelsiz Erişim Derneği ve Sesli Betimleme Derneği işbirliğiyle 24 Haziran 2018 günü yapılacak Cumhurbaşkanı Seçimi ve 27. Dönem Milletvekili Genel Seçimi’nde görme engelli bireylerin oy kullanımı için bir şablon geliştirdi.

GETEM bünyesinde geliştirilen çalışma kapsamında hem milletvekili hem de Cumhurbaşkanı seçimi için kullanılacak iki ayrı şablonun yanı sıra Sesli Betimleme Derneği’nin katkılarıyla ilk kez 87 seçim bölgesindeki adaylara ilişkin sesli bilgilendirmeler de hazırlandı.

Hazırlanan iki şablonda da Braille ve aynı zamanda Latin alfabesi kullanılıyor. İlk şablonda milletvekili genel seçimine katılan partilerin isimleri ve bağımsız adayların sıra numaraları yer alırken ikinci şablonda da Cumhurbaşkanı adayları belirtiliyor. Görme engelli bireyler Braille alfabesi bilmeseler de sıralamayı bildikleri sürece şablon üzerindeki deliklerden istedikleri parti ya da adaya oy kullanabilecekler. Toplam 3060 çift olarak hazırlanan şablonlar talep edenlere GETEM ve ilgili sivil toplum kuruluşları tarafından adrese teslim ulaştırılıyor.

GETEM ve Engelsiz Erişim Derneği tarafından ilk kez 16 Nisan 2017 tarihinde gerçekleştirilen referandumda görme engelli seçmenlerin tek başlarına oy kullanması için bir oy pusulası şablonu hazırlanmıştı.  GETEM’in Direktörü ve Engelsiz Erişim Derneği Başkanı Dr. Engin Yılmaz, 2017 yılında yapılan referandumda görme engelli bireylerin yaklaşık yüzde 95’inden olumlu geri dönüşler aldıklarını belirtti ve engelli bireylerin tek başına oy kullanma imkanına kavuşmasının referanduma katılım oranını önemli ölçüde artırdığına dikkat çekti.

Yıllardır tek başına oy kullanma hakkı için mücadele eden görme engellilerin, yasal mevzuata göre bugüne dek ancak refakatçi eşliğinde oy kullanabildiğini anımsatan Dr. Engin Yılmaz, Engelsiz Erişim Derneği olarak yaptıkları girişimler sonucu Yüksek Seçim Kurulu’nun Mayıs 2018’de yayımladığı karara göre isteyen görme engellilerin tek başlarına ve erişilebilir biçimde oy kullanabilmeleri maksadıyla hazırlanan şablonu kullanılabileceğini vurguladı.

‘’Yaşamın her alanına tam ve eşit katılım önemli’’

Boğaziçi Üniversitesi Öğretim Üyesi ve Engelli Öğrenciler Danışmanı Doç. Dr. Zeynep Hande Sart ise, Üniversite olarak her engellinin üniversite yaşamına tam ve eşit katılımlarına çok önem verdiklerini vurguladı. Hande Sart sözlerine şöyle devam etti: “Bu kapsamda bizim için farklılıkları bulunan tüm bireylerin yaşamın her alanına tam ve eşit katılımı çok önemli. Üniversitemiz GETEM aracılığıyla ülkemizde her görme engellinin kitaplara erişimi için ciddi bir adım atmış durumda. Seçimler için yaptığımız bu çalışmayla da amacımız, görme engellilerin herkes gibi sandıklarda mahremiyetini koruyarak oy kullanmalarına destek olmak”.

Avrupa Parlamentosu’nda kullanılan şablon örnek alındı

GETEM ve Engelsiz Erişim Derneği’nin görme engelli seçmenler için geliştirdiği oy pusulası şablonunun 16 Nisan referandumu kapsamında Türkiye’de bir seçimde ilk defa kullanıldığını hatırlatan Engin Yılmaz önümüzdeki 24 Haziran seçimlerinde görme engelliler tarafından kullanılacak oy pusulası şablonu için Avrupa Parlamentosu’nda kullanılan şablonu örnek aldıklarını belirterek  şu bilgileri verdi:

‘’Biz bu alanda yıllardır çalışmalar yapıyoruz. Şablonu ilk defa 2012-2013 yıllarında Boğaziçi Üniversitesi’ndeki Engelli Öğrenci Temsilciliği seçimlerinde test etmiştik, ardından üniversite içinde birkaç defa daha kullandık. Zaman içerisinde bu çalışmayı geliştirdik. Şu anda milletvekili ve Cumhurbaşkanlığı seçimleri için bir ilki gerçekleştireceğiz. Açıkçası bu şablon tasarımı referandum için hazırladığımız şablona göre daha zor çünkü her seçim bölgesinde yer alan parti ve bağımsız adaylar birbirinden farklı. Biz en çok bağımsız aday çıkaran bölgeye göre bir şablon hazırladık.

Türkiye’de 87 tane seçim bölgesi var. Her bölgedeki adayları ve pusuladaki sıralarını teker teker seslendirdik. Seslendirilen dosyaları GETEM’in web sitesine koyduk. Kullanıcılar, üye olmadan da bu bilgilere http://getem.boun.edu.tr/?q=node/44804 veya www.dunyayaseslen.com/s2018 adreslerinden rahatlıkla ulaşabilirler.

Yüksek Seçim Kurulu’nun onayıyla hazırladığımız bu şablon için 3 Haziran’a kadar değişik platformlardan duyuru yaparak şablon isteyenlerin adreslerini alarak bireysel ya da toplu olarak başvuruları bir araya topladık ve toplam 6000’ den fazla şablon hazırladık. Şablonu bütün Türkiye’den isteyen görme engellilere ulaştırıyoruz. Kişiler talep ediyor ve açık adreslerini yolluyoruz. Şablonların bir kısmı 28 farklı dernek ve kurum tarafında talep eden seçmenlere ulaştırılıyor’’.

Engin Yılmaz şöyle devam etti:

‘’Biz bu çalışmayla erişilebilirlik alanında Türkiye’ye bir örnek göstermek ve bunun yapabileceğini göstermek istiyoruz. Görme engelli bireyler de kendi başlarına oy verebilirler ve biz bunun tartışılmaz bir hak olarak kabullenilmesini istiyoruz.  Umuyoruz bundan sonraki yerel seçimlerde de Yüksek Seçim Kurulu tarafından bu uygulama tüm Türkiye’ye yaygınlaştırılır.

Erişilebilirlik dediğimiz kavram kişinin kimseden yardım almadan tek başına bir şeyi başarabilmesidir. Sonuçta refakatçi verilir veya biri yardım eder yine oyunu kullanır. Bütün bunların amacı kişinin tek başına istediği şeyi yapabilmesi. Biz üniversite ve sivil toplum kuruluşları olarak elele verip kamuya erişilebilirliği nasıl sağlayabileceğine dair bir yöntem sunuyoruz’’.

 

Haber ve fotoğraflar: Özgür Duygu Durgun /Kurumsal İletişim Ofisi

Tarih: 14 Haziran 2018