Osmanlı-Batı ilişkilerine ulus-ötesi boyuttan bakan bir kitap: ‘’To Kill a Sultan’’

BU + Etkinlikleri arasında yer alan ve bu sene ikinci yılına giren Kitaplar Arasında buluşmalarının 2018-2019 akademik döneminin ilk konuğu 17 Kasım'da Boğaziçi Üniversitesi Tarih Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Edhem Eldem oldu.

Boğaziçi Üniversitesi’nin BU + Etkinlikleri kapsamında Homer Kitabevi ile işbirliğiyle düzenlediği Kitaplar Arasında buluşmasında geçen yüzyılın siyasi tarihinde oldukça sansasyonel bir yeri olan, II.

Sultan Abdülhamid’e yönelik 21 Temmuz 1905’te düzenlenen suikast girişimini konu alan ‘’To Kill a Sultan’’ adlı kitap tartışıldı.

 

Boğaziçi Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Cengiz Kırlı’nın moderatörlüğünde gerçekleştirilen sohbette araştırmacılar Houssine Alloul  ve Henk de Smaele ile birlikte kitabın editörleri arasında yer alan Prof. Dr.   Edhem Eldem, bu kitabın 1905 senesinde Yıldız Sarayı’nda Cuma selamlığı sırasında gerçekleştirilen, Abdülahmid’in yara almadan kurtulduğu ancak 26 kişinin ölümü 58 kişinin yaralanması ile sonuçlanan suikast girişiminin bilinmeyen yön ve boyutlarını ortaya çıkarmayı hedefleyen bir çalışma olduğunu ifade etti.

 

Arkasında Ermeni milliyetçilerinin olduğu anlaşılan bu olayda Edward Joris adlı Belçikalı bir anarşistin tutuklandığını anlatan Prof. Eldem, Joris’in tutuklanmasının Osmanlı Devleti ile Belçika arasında diplomatik anlaşmazlıklar yarattığını; bu konunun uluslararası diplomasinin de kriz konusu haline gelerek ulus ötesi bir boyut kazandığına değindi. Eldem kitabın bu yönüyle 19. yy sonu – 20. Yy başında Osmanlı’nın Batı ile ilişkilerine pencere açan bir boyutu olduğunu belirtti.

 

Eldem ayrıca, Abdülhamid’in neredeyse sistematik biçimde çeşitli vakalarda vermiş olduğu idam cezalarını ise çoğunlukla affederek bu cezaları almış kişileri ömür boyu hapse mahkum etmek gibi bir özelliğinin olduğunu ekledi. Eldem, Abdülhamid’in 33 yıl boyunca otokrat bir yönetici olarak, 21 Temmuz 1905 suikast girişimi dışında herhangi bir tehdit ile karşılaşmadığını; hatta söz konusu suikast girişiminin aktörü Edward Joris’i tutuklanmasının ardından bir sene sonra affederek ülkesine iade ettiğini aktardı.

 

Osmanlı tarihçiliğinin kendi içine kapalı bir tarihçilik olması sebebiyle şimdiye dek egzotik bir bakışla biraz da kenarda kalmış olduğunu ve bunun ciddi sorunlar oluşturduğunu ifade eden Prof. Dr. Eldem bu nedenle Osmanlı tarihini yeniden Avrupa ve dünya tarihinin içine çekme ihtiyacı olduğunu ve bu kitabın bunu başarmak yolunda atılmış bir adım olduğunu belirtti.

 

Kitaplar Arasında buluşmaları Aralık ayında da Homer Kitabevi’nde devam edecek. 8 Aralık tarihinde ''Erkekliğin Türkiye Halleri''  kitabının yazarları akademisyen Hale Bolak Boratav ve Boğaziçi Üniversitesi Psikoloji Bölümü Emeritus öğretim üyesi Prof. Dr. Güler Akman Fişek konuk olacak. Türkiye'de iktisat tarihi disiplininin oluşumuna yönelik katkılarıyla duayen isimlerden biri olan Prof. Dr. Şevket Pamuk 22 Aralık tarihinde ''Uneven Centuries: Economic Development of Turkey Since 1920'' adlı eseriyle okurlarla buluşacak.

 

Haber: Kurumsal İletişim Ofisi

Fotoğraflar: Kenan Özcan

Tarih: 19 Kasım 2018