Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri’nde Türkiye 67. sırada

Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri Endeks ve Gösterge 2017 Raporu açıklandı.

Sürdürülebilir Kalkınma Çözümleri Ağı’nın (SDSN) Bertelsman Stiftung ile birlikte hazırladığı Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri Endeksi ve Göstergeleri (SDG Index ve Dahdboards) raporunun ikincisi, Almanya’da yapılan 12. G20 Zirvesi’nde ve hemen akabinde Birleşmiş Milletler’de (New York) düzenlenen Sürdürülebilir Kalkınma Üst Düzeyli Siyasi Forum toplantıları sırasında 18 Temmuz 2017’de açıklandı.

Bütün ülkelerin sürdürülebilir kalkınma hedeflerinin gerçekleştirilmesi açısından önemli zorlukları olduğunu gösteren SKH Endeksi’nde Türkiye (68.6) 67. sırada yer aldı. SKH Endeksi’nde bu yıl 67. sırada yer alan Türkiye için, açlığın sona erdirilmesi, temiz suya erişim ve sürdürülebilir şehirler hedefleri açısından öncelik verdiği ve diğer hedeflere nazaran daha başarılı olduğu hedefler olarak tespit edildi. Bu yıl veri ve metodolojilerdeki güncellemeler ve yayılma etkisi göstergelerinin de rapora eklenmesi ile Türkiye’nin, ülke sıralamasında geçen yıla göre göreceli bir gerileme yaşasa da; endeks değeri olarak bir iyileşme kaydettiği belirtiliyor.

Rapor, Birleşmiş Milletler tarafından Eylül 2015’te kabul edilen 17 Sürdürülebilir Kalkınma Hedefi (BM-SKH) açısından ülkelerin performanslarını karşılaştırıyor; ülkelerin küresel sorumluluklarına ve hedeflerin gerçekleştirilmesi sırasında oluşan uluslararası yayılma etkisine (spillover effect) odaklanıyor.

SKH Endeks ve Gösterge 2017 Raporu, 193 Birleşmiş Milletler üyesi ülkelerin 157’sinin (2016’ya ek 8 ülke verisinin daha dahil olması ile) mevcut verilerinden yola çıkarak, 17 sürdürülebilirlik hedef kalemi açısından mevcut konumlarını tespit etti ve ülkelere 2030’a kadar gerçekleştirmeleri beklenen SKH hedeflerinde öncelik vermeleri gereken konular hakkında önemli ipuçları sundu.

2017 Raporu, bir önceki rapora getirilen yorum ve eleştiriler çerçevesinde geliştirildi; eklenen yeni göstergelerin yanı sıra, veri ve metodolojisi açısından da güncellendi. Rapora, 2016’dan farklı olarak “yayılma etkisi” göstergeleri de eklendi.

Boğaziçi Üniversitesi öncülüğünde kurulan UN SDSN Türkiye Ağı’nın Direktörü Bahar Özay raporda çevre, ekonomi ve güvenlik kategorilerinde değerlendirilen yayılma etkisi göstergeleri ile ülkelerin politika ve eylemlerinin diğer ülkelerin SKHleri gerçekleştirme becerisine katkısı değerlendirildiğini belirtti. Özay,  raporun gelişmiş ülkelerin mevcut verilerini SKH gerçekleşmeleri açısından analiz ederken; bu ülkelerin aldıkları kararların, uyguladıkları politikaların, gelişmekte olan yoksul ülkelerin SKH gerçekleşmelerine olumsuz etkilerine de işaret etmesiyle önem kazanmış olduğuna dikkat çekti.

Özay, bu konuda dile getirilen en çarpıcı örneklerden biri olarak, fosil yakıt kullanarak kendi ekonomisinin gelişimine katkıda bulunan bir ülkenin; çevreye verdiği zarar ile diğer ülkelere, iklim değişikliği felaketleri şeklinde önemli bir maliyet yaratması olduğunun altını çizdi.

BM Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri’nin dünya çapında bilinirliğinin artırılması ve başarıyla uygulanmasını kendine misyon edinen SDSN, raporun ülkelerin sürdürülebilir kalkınma hedefleri konusunda farkındalıklarını artıracağını ve ülkesel/bölgesel/küresel düzeyde iş dünyasını, STK’ları, üniversiteleri ve hükümetleri, bu hedeflerin gerçekleştirilmesi konusunda harekete geçireceğine işaret ediyor.

Her yıl güncellenen SKH Endeks ve Gösterge Raporu, resmi izleme raporlarına ilave bir analiz olarak; ülkelerin SKH hedeflerinde uygulama önceliklerini belirlemelerine yardımcı olmayı hedefliyor. 100 gösterge puanı üzerinden değerlendirme yapan SKH 2017 Endeksi’ne göre sürdürülebilir kalkınma hedeflerinin uygulanması adına en başarılı ülkeler sırasıyla İsveç (85.6), Danimarka (84.2), Finlandiya (84) ve Norveç (83.9) olarak açıklandı.

Mevcut veriler ışığında yapılan hesaplamalara göre ortaya çıkan bu sonuçlar, Kuzey ülkelerinin 2030 SKH hedef gerçekleşmesine en yakın ülkeler olduğunu ortaya koydu.

Yayılma etkisi göstergelerinin endeks hesaplamalarına dahil edilmesi ile İsviçre, Amerika ve Körfez ülkelerinin endeks notu ise geriledi. G7 ülkelerinden sadece Almanya (81.7) ve Fransa’nın (80.3) ilk 10 arasında yer alabildiği görüldü. Amerika (72.4) 42., Rusya Federasyonu (68.9) 62. ve Çin (67.1) 71. sırada yer aldı. Genel anlamda SKH Endeks ve Göstergeleri, yüksek gelire sahip ülkelerin de SKH hedeflerinden hala uzak olduklarını ve hedeflenen 100 değere yaklaşabilmek çalışmaları gerektiğini gösteriyor.

67. sıradaki Türkiye’nin önündeki öncelikli konular

Ülke performanslarını yeşil, sarı, portakal ve kırmızıdan oluşan renk skalası ile de görselleştiren raporda yeşil renk “hedefe ulaşıldığını” kırmızı renk “hedeflerden uzak kalındığını” ifade ediyor.

UN SDSN Türkiye Ağı Direktörü Bahar Özay sonuçların, açlık ile mücadele, toplumsal cinsiyet eşitliği, iş ve ekonomik büyüme,sosyal eşitsizliklerin giderilmesi, iklim eylemi, sudaki yaşam ve karadaki yaşam hedeflerinde Türkiye’nin ilerleme kaydetmesi gerektiğine işaret ettiğini belirtti.

HLFP’nin son günü yapılan ECOSOC toplantıları sırasında Türkiye’nin, Kalkınma Bakanlığı tarafından yürütülen “Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri kapsamında Türkiye’nin Mevcut Durum Analizi” çalışmasından söz eden Özay,  11. Kalkınma Planı’na da yön verecek olan bu analizin, ülke gerçekleri ile uyumlu bir şekilde, öncelik verilecek hedeflerin tespiti ve yürütülecek çalışmaların şekillenmesinde önemli bir rol oynacağına dikkat çekti.

Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri Endeksi ve Göstergeleri 2017 raporuna aşağıdaki linklerden ulaşılabilir:

http://sdgindex.org

http://sdgindex.org/assets/files/2017/2017-SDG-Index-and-Dashboards-Report--full.pdf

Tarih: 04 Ağustos 2017