Akıllı ev teknolojileri yaşamı nasıl dönüştürüyor?

Geleneksel evleri daha akıllı, uzaktan kontrol edilebilen ve bağlantılı hale getirerek tüketicilerin hayatında önemli bir değişimi tetikleyen ‘Akıllı Ev’ler, Boğaziçi Üniversitesi’nde araştırma konusu oldu.

Boğaziçi Üniversitesi Yönetim Bilişim Sistemleri Bölümü doktora öğrencisi, Birgül Başarır Özel’in Prof. Dr. Aslıhan Nasır ve Prof. Dr. Hande Türker eş danışmanlığında yürüttüğü BAP destekli doktora tezinde, “Tüketicilerin IoT tabanlı akıllı ev teknolojilerinden beklentileri ve yaşam biçimleri” araştırıldı. 

Akıllı evlerin küresel pazar gelirinin 2021 yılına kadar yaklaşık 108 milyar ABD Doları değerine ulaşması ve akıllı ev teknolojilerinin ortalama %12 penetrasyon oranıyla 221 milyon haneye ulaşması bekleniyor. Statista verilerine göre 2021 itibariyle, Kuzey Amerika'daki hanelerin %58'i ve Avrupa'daki hanelerin ise %20'si akıllı ev olacak. Türkiye’de ise akıllı evlerin mevcut penetrasyon oranı %5,4 seviyesinde; bu oranın 2021 senesinde %7,4’ü bulması bekleniyor. Türkiye akıllı ev pazarı gelirlerinin ise 2020 yılının sonunda 468 milyon ABD Dolarına ulaşacağı, 2021 senesinde ise yaklaşık 650 milyon ABD Doları seviyesine geleceği tahmin ediliyor.

Boğaziçi Üniversitesi Yönetim Bilişim Sistemleri öğrencisi Birgül Başarır Özel’in doktora tezi kapsamında yürüttüğü araştırmada akıllı evler kategorisinde ürün gamına sahip olan beyaz eşya, telekomünikasyon, enerji, ve inşaat gibi sektörlerden profesyonellerle derinlemesine mülakatlar yapıldı. Bu mülakatlarda, beyaz eşya sektöründe tüketici tutumlarını etkileyen faktörlerin başında “çoklu işlevsellik” ve “tasarım” öne çıkarken enerji sektöründe “yatırımın geri dönüşünün hızı”, inşaat sektöründe ise “prestij” önde geldi. Sektörden profesyoneller, sektörlerinden bağımsız olarak, akıllı ev teknolojilerinin “kullanım ve kurulum kolaylığının” yanı sıra geleneksel muadillerine göre sundukları “konfor”, “güvenlik”, “zaman tasarrufu” ve “eğlence ve keyif” gibi avantajlarının tüketici kararları üzerindeki öneminin altını çizdi.

İlk tercih ev güvenlik sistemleri

Araştırma çerçevesinde, İstanbul, Ankara ve İzmir’den 1000’in üzerinde katılımcının yer aldığı anket çalışması da yapıldı.  Katılımcılarının %52’si akıllı ev aletlerini kullanıyor olduğunu ya da daha evvel kullandığını bildirirken, bu gruptaki katılımcıların %40’ı yüksek memnuniyet düzeyi bildirdi. Katılımcıların akıllı sistemler açısından ilk tercihi ev güvenlik sistemleri (%78)  gelirken %75,5’lik oranla akıllı ev aletleri ikinci sırada yer aldı. %74,6’lık isteklilikle ev otomasyonu istemi üçüncü sırada, %71,7’lik isteklilik oranı ile ev eğlence sistemleri dördüncü yer aldı.

Tüketicilerin yaşam biçimleri ve akıllı ev teknolojilerine yönelik tutumları

Araştırmada ayrıca tüketicilerin karakter özellikleri ile akıllı ev teknolojilerine yönelik tutumları arasındaki bağ da irdelendi. Anket katılımcılarının %72’si teknolojiye yönelik tutumlarını optimist olarak belirtirken % 68’i kendilerini teknolojik yeniliklere açık olarak değerlendirdi. Anketi cevaplayanların, yaklaşık %64’ü çevreye karşı duyarlı olduklarını ifade ederken, sağlıklı yaşam tarzı tercihinde bulunduğunu bildirenlerin oranı ise %60 oldu. Katılımcıların yaklaşık %65’i ise yaşadıkları evi kendi benliklerinin bir yansıması olarak görme eğiliminde olduklarını ifade etti.

Akıllı ev teknolojilerine yönelik tüketici tutumlarına ilişkin araştırma sonuçlarının toplanılan verinin ampirik analizlerinin tamamlamasının ardından uluslararası dergilerde yer alması bekleniyor.