Boğaziçi Üniversitesi Libya’daki üniversitelerin gelişimine destek verecek

Boğaziçi Üniversitesi, Akdeniz Üniversiteler Birliği (UNIMED) tarafından Libya’daki üniversitelerin araştırma ve inovasyon kapasitelerinin geliştirilmesi yönünde Avrupa Komisyonu tarafından desteklenen IBTIKAR projesinin ortağı oldu. Bu kapsamda Boğaziçi Üniversitesi Libya üniversitelerinden akademik ve idari çalışanlara BÜ Çevre Bilimleri Enstitüsü’nün katkılarıyla kapsamlı eğitimler verecek, teknik geziler düzenleyecek.

1991 yılında kurulan Akdeniz Üniversiteleri Birliği UNIMED’in 2003 yılından beri üyesi olan Boğaziçi Üniversitesi, UNIMED’in 2020 yılı içinde başvuru yapıp kabul aldığı  Erasmus+ Capacity Building projeleri içinde bulunan ve 11 Libya üniversitesinin araştırma ve inovasyon konularında gelişmesine yardımcı olmayı amaçlayan IBTIKAR projesinin UNIMED Koordinasyonunda İtalya ve Portekiz’den üniversiteler ile birlikte yer aldı. Türkiye’den sadece Boğaziçi Üniversitesi’nin dahil olduğu proje kapsamında Libya üniversitelerindeki akademik ve idari personelin, özellikle Çevre Bilimleri alanlarında, bilimsel araştırma konularında daha aktif olabilmeleri için kapasitelerinin iyileştirilmesine yardımcı olmak taahhüt ediliyor.

Bu kapsamda Boğaziçi Üniversitesi’ni ziyaret edecek olan Libyalı akademik ve idari personeli laboratuvar aletlerinin etkin kullanımı konusunda eğitilmesi ve laboratuvar güvenliği hakkında bilgilendirmelerinin yanı sıra; İstanbul’daki  Katı Atık Depolama Sahaları, Kompostlama Tesisleri, Su Arıtma Tesisleri, Atıksu Arıtma Tesisleri gibi noktalara geziler düzenleme ve araştırma yöntemleri hakkında bilgilendirerek Akdeniz havzasında ve uluslararası düzeyde yeni ortaklıklar oluşturulmasına yardımcı olunması hedefleniyor.

Proje kapsamında Boğaziçi Üniversitesi Çevre Bilimleri Enstitüsü’nün katkılarıyla Libya üniversitelerinden katılımcılara yönelik verilecek destek ve eğitimler şu başlıkları kapsıyor:

  • Çevre Teknolojileri Laboratuvarı’nda analitik ölçüm cihazlarının çalıştırılmasına yönelik eğitim
  • Laboratuvar Güvenliği Eğitimi
  • İstanbul’da Belediye Katı Atık Depolama Sahaları, Kompostlama Tesisi, Su Arıtma Tesisleri ve Evsel Atık Su Arıtma Tesislerine teknik ziyaret
  • Bölgede ve uluslararası ölçekte yeni ortaklıklar kurulabilmesi için “Çevre Bilimcileri için Araştırma Yöntemleri Eğitimi”

2018 yılında UNIMED tarafından başlatılan Libya Restart projesi kapsamında Libya’daki yüksek eğitim kurumlarının araştırma odaklı bir yapıya kavuşturulması hedefinden hareketle oluşturulan IBTIKAR projesine Avrupa Komisyonu Erasmus+ projeleri kapsamında Yüksek Öğretimde Uluslararası Kapasite İnşaası başlığı altında yaklaşık 1 milyon Euro bütçe ayrıldı.  

Projenin uluslararası ortakları arasında Akdeniz Üniversiteler Birliği, Salento Üniversitesi, Girona Üniversitesi, Tripoli Üniversitesi, Bingazi Üniversitesi, Misurata Üniversitesi, Sebha Üniversitesi, Sirte Üniversitesi, Zawia Üniversitesi, El Mergib Üniversitesi, Al-Jufra Üniversitesi, Bani Waleed Üniversitesi, Ajdabiya Zawia Üniversitesi ve Libyan Academy bulunuyor.

Amaç, Libya üniversitelerinin araştırma kapasitelerini yükseltmek

Konuyla ilgili bilgi veren Boğaziçi Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Zeynep Atay, UNIMED tarafından 2018-2019 döneminde yürütülen Libya Restart projesi kapsamında Libya’daki yüksek öğretim kurumlarına dair çeşitli gözlemler yapıldığını aktardı. Atay, Libya’daki üniversitelerin araştırma odaklı olmaktan çok eğitim odaklı bir profil sergilediğinin; bununla birlikte çeşitli araştırma alanlarında kayda değer bir özerkliğe sahip olduklarının altını çizdi.

Araştırmanın, özellikle akademik personelin sorumluluğun ayrılmaz bir parçası olarak kabul edildiğini belirten Atay, Libya hükümetinin bilimsel araştırmalarda üniversitelere önemli ölçüde destek verdiğini de ekledi. Bununla birlikte Libya’daki üniversitelerin araştırma etkinliklerinde yönetimsel kimi eksikliklerin olduğunun belirlendiğini ve bazı araştırma merkezlerinin verimliliğin artırılması gerekliliğinin altını çizen Atay, IBTIKAR projesiyle Libya’daki üniversiteler için araştrma önceliklerinin belirlenmesi, kurumlarda uzmanlığın teşvik edilmesine yönelik stratejilerin geliştirilmesi ve mevcut araştırma merkezlerinin desteklenmesi konusunda yürütülecek çalışmalara Boğaziçi Üniversitesi’nin de destek olacağını kaydetti.

2018 sonuçlarına göre Libya üniversiteleri arasında QS başta olmak üzere uluslararası dünya sıralamalarına giren herhangi bir üniversite olmadığını belirten Atay, UNIMED’in raporlarına göre Libya’daki yüksek öğretim kurumlarının araştırma kalitesi  ve sayısı bakımından gerek Avrupa’daki uluslararası üniversitelerle gerekse Kuzey Afrika’daki yüksek öğretim kurumlarıyla kıyaslandığında oldukça zayıf bir pozisyonda yer aldığının belirlendiğini ifade etti. Atay, bu durumun nedenleri arasında araştırma yönetimi ve  uzman yetkinliği konusundaki yetersizlik başta olmak üzere bilgi teknolojilerindeki eksiklik, ulusal ve uluslararası fonlara erişim sorunları ve ülkede yaşanan güvenlik sorunları gibi faktörlerin yer aldığını kaydetti.  

Boğaziçi Üniversitesi’nin ortakları arasında yer aldığı IBTIKAR projesinin hedefinin Libya’daki yüksek öğretim kurumlarının araştırma ve inovasyon kapasitelerini geliştirmek olduğunu ifade eden Prof. Dr. Atay, proje kapsamında bir Aksiyon Planı hazırlanmakta olduğunu;  bu plan dahilinde bilgi teknolojileri, araştırma yönetimi, İngilizce gibi konu başlıklarında idari ve akademik çalışanların eğitim ve yeterliliklerinin artırılması; araştırmacıların AB ve diğer uluslararası kaynaklı fonlara erişimi ve networking yetkinliklerinin geliştirilmesi gibi konularda çalışmalar yapılacağını sözlerine ekledi.