İTÜ Mimarlık öğrencilerinden Boğaziçi kampüslerine yeni yaklaşımlar

Boğaziçi Üniversitesi kampüsleri, İTÜ Mimarlık Fakültesi öğrencilerinin mezuniyet projesine konu oldu. Gelecek dönemin başında İTÜ Mimarlık Fakültesi Taşkışla Binası’nda gerçekleşecek Bitirme Çalışmaları Sergisi’nde ziyaretçilere sunulması planlanan projeler Boğaziçi kampüslerine yeni tasarım yaklaşımlarıyla dikkat çekiyor.
Proje: Hamza Güser

Hamza Güser
Pelin Kayhan
Şebnem Balım
Buket Nur Ertaş

Proje sahipleri arasında İTÜ öğrencileri Irmak Uğurlu, Salih Özsan, Utku Yön, Başak Akarsu, Buket Nur Ertaş, Muhammed Raşit Güvener, Şebnem Balım, Dilara Gargı, Süleyman Hamza Güser, Pelin Kayhan, Alara Su Mildan, Fatih Erdil, Hasan Kaya, Gülşah Çelebi, Himmet Berat Karaçor ve İlterhan Avcı yer alıyor. İTÜ Mimarlık Bölümü öğretim üyeleri Doç. Dr. Funda Uz ve araştırma görevlisi Erenalp Büyüktopçu, söz konusu projelerin “Yaratıcı üniversite için mimarlık” temasını gündeme getirerek farklı yaklaşımlar ortaya koyduğunu vurguluyor. İTÜ Mimarlık öğrencilerinin mezuniyet projeleri hakkında  Funda Uz ve Erenalp Büyüktopçu’dan bilgi aldık.

Boğaziçi Üniversitesi kampüsleri bu projelerin konusu olarak nasıl belirlendi?

Proje alanı olarak tanımlanan yapı adası, Boğaziçi Üniversitesi’nin Güney, Kuzey ve Uçaksavar Kampüsleri arasındaki Nispetiye Caddesi boyunca uzanan, M6 Boğaziçi Üniversitesi Metro ve yakın gelecekteki Rumeli Hisarüstü Füniküler İstasyonları’na komşu, halihazırda Boğaziçi Üniversitesi’ne ait olmayıp özel otopark olarak kullanılan bir alandır. Farklı dönemlerde, çeşitli mimari proje stüdyolarında proje alanı olarak ele alınmıştır. Bir sırt üzerinde yer alan yapı adasının değişken topografyası, panoramik bir Boğaz manzarasına sahip olması ve ayrışmış kampüsleri entegre edebilme potansiyeli birincil özellikleridir. 15.000 m2 oturum alanına sahip proje alanında tanımlanan yapısal program, kampüslerin ihtiyaçlarından yola çıkarak, sosyal, kültürel ve ticari fonksiyonların yanı sıra yeni bir araştırma/kuluçka/kariyer merkezi, öğrenciler ve akademisyenler için konaklama birimleri içermektedir. Aynı zamanda (akademisyenleri, öğrenciler ve mezunlarıyla) üniversite ile (yakın çevredeki konutlarda yaşayan, farklı sosyal sınıflardan ve özellikle dezavantajlı gruplardan insanlar üzerinden) kamuyu kendi çatısı altında buluşturması, 7/24 aktif biçimde hizmet verebilmesi planlandı.

Proje kapsamındaki ön çalışmalarda: proje alanına yapılan bir gezi dışında iki etkinlik öğrencilerin projelerini geliştirmelerinde çok katkı sağladı. Boğaziçi Üniversitesi Rektör Yardımcısı , Sosyoloji Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Zafer Yenal, akademik bilgilendirme ve araştırma olanakları, öğrenci ve mezunlarla ilişkiler, sivil toplum ve kamu ile işbirlikleri bağlamlarında üniversiteyi anlatan sunumunu, 19 Şubat Çarşamba günü saat 11.00’de Albert Long Hall - Kriton Curi Salonu’nda gerçekleştirdi.  Ayrıca 26 Şubat Çarşamba günü “anonim.istanbul mimarlık”dan Dr. Öğr. Üyesi Burcu Serdar Köknar ve Y. Mimar Aslı Şener, tasarımını üstlendikleri Boğaziçi Üniversitesi Güney Kampüsü İyileştirme Projesi üzerinden kamusallık tartışması yapılan bir seminer verdi.

 

Hangi projeler başarılı bulundu ve başarı kriterleri  nasıl belirlendi?

Bitirme Projesi, mimarlık eğitiminin en önemli projelerinden biridir. Bazı okullarda tüm dönem boyunca bir öğretim üyesinin yürütücülüğünde sürdürülür ve diğer ara dönem projelerinden farklı değildir. Oysa İTÜ Mimarlık Bölümünde, okulun öğretim üyeleri, başka üniversitelerden akademisyenler ve ofis/uygulama pratiği bulunan mimarlardan kurulu jüriler, dönem içerisinde birkaç kez gerçekleştirilen jüri oturumları aracılığıyla öğrencilerin projelerini değerlendirir. Öğrenciye proje alanı, dönemin teması ve temel bir program çerçevesi verilir. Öğrencilerden bu temayı kapsamlı bir program haline getirmeleri beklenir. Aylık periyotlarla yapılan jüri oturumları ardından, final teslimi ve savunma jürisi ile proje değerlendirilir.

Jürimizde, Doç. Dr. Funda Uz (Jüri Başkanı), Doç. Dr. Mehmet Emin Şalgamcıoğlu, Doç. Dr. Ecem Edis, Dr. Gülseren Erol, Prof. Dr. Arzu Erdem (KHAS), Y. Mimar Kerem Piker ve Y. Mimar Alper Derinboğaz yer aldı. Ayrıca Araş. Gör. Erenalp Büyüktopcu ve Araş. Gör. Sühan Artuğ, proje raportörleri olarak görev aldılar.

Tasarım sürecinde proje alanının mevcut Boğaziçi kampüsleriyle fiziksel, sosyal ve görsel açıdan entegrasyonu, değişken topografyanın tasarım çözümleri üzerindeki etkisi, karmaşık program öğelerinin sistematik ve işler biçimde düzenlenmesi ve yapısal sistemlerin rolü vurgulandı. Sosyal-kültürel dış mekanlar, peyzaj alanları ve Nispetiye Caddesi ile etkileşimleri de, iç mekanlar kadar incelendi ve dikkate alındı. Öğrencilerin kendilerine özgü yaklaşımlarını benimsemesi ve bu sorunlar için farklı tasarım çözümleri üretmesi teşvik edildi.

Mezuniyet / Diploma Projesi kapsamında ortak bir tasarım konusu, kentsel bağlamda, 7 gün 24 saat yaşayacak olması özellikle vurgulanan barınma işlevleri de içeren, karma kullanımlı bir binanın tasarımıydı. Bitirme Proje başlığında vurgulanan ve genel bir tema olarak verilen program; CO(work)RE (search)-IN (habit) BOGAZİCİ’nin her bir öğrencinin kendisi tarafından detaylandırılan ve farklı vurgularla geliştirilen özgün örnekler olması başlıca hedefti.

Öğrencilerin farklı kullanıcılar (yeni mezunlar, öğrenciler, kamu, akademiya...) için farklı çözümler geliştirmeleri ve kentsel bağlam ve zorlu topografyanın girdileri çerçevesinde karmaşık ilişkiler ve etkileşimleri içeren bir programla ilgilenmeleri bu özgün tasarımların ortaya çıkmasında başlıca motivasyonlardı. 

Üniversite ve kamu arasında yeni bir etkileşim ve paylaşım mekanı hedefleyen, yeni mezunların iş yaşamına geçişte mesleki ve sosyal donanımlarını artırabilecekleri karşılaşma mekanları üreten, genç araştırmacılar için yeni nesil araştırma mekanları tarifleyen, kampüsler-arası bir bağlaç, bir arayüz tasarımı olarak mimarileşen bu programları Boğaziçi Üniversitesi ile paylaşmaktan mutluluk duyuyoruz.

Bu projeleri sergileme düşüncesi de söz konusu sanırız, sergilemeyi nasıl  bir formatta ve ne zaman düşünüyorsunuz?

Başarılı projelerin ve bitirme projesi sürecinin, sergi elemanlarına basıldığı bir düzen oluşturularak, yönetimi, akademisyenleri ve öğrencileri ile üniversite, belediye, sivil toplum örgütleri gibi paydaşlar ve yakın çevredeki halkı bir araya getiren bir sergi stüdyonun başından beri hedeflediğimiz bir etkinlik. Ne yazık ki içinde bulunduğumuz küresel salgın koşulları, dönemin bitiminde böyle bir sergi ile biraraya gelmemizi engelledi. Gelecek dönemin başında İTÜ Mimarlık Fakültesi Taşkışla Binası’nda gerçekleşecek Bitirme Çalışmaları Sergisi’nde projeleri ziyaretçilerle paylaşma fırsatı bulacağız. Bunun dışında çeşitli konferans ve paylaşım ortamlarını da kullanarak, “Yaratıcı üniversite için mimarlık” temasını farklı platformlarda tartışmayı hedefliyoruz.

 

 

 

  • Hamza Güser
  • Pelin Kayhan
  • Şebnem Balım
  • Buket Nur Ertaş