Robotik araştırmacıları Boğaziçi’nde buluştu

Konuşma metinleştirme, multimodal etkileşim, telekomünikasyon, robotik ve akıllı ortamlar uygulamaları alanlarında çalışan araştırmacıların katıldığı Uluslararası Konuşma ve Bilgisayar Konferansı (International Conference on Speech and Computer, SPECOM) ve bu konferansın çatısı altında düzenlenen Uluslararası Etkileşimsel Katılımcı Robotik Konferansı (International Conference on Interactive Collaborative Robotics, ICR) 20-25 Ağustos tarihleri arasında Boğaziçi Üniversitesi ev sahipliğinde gerçekleştirildi.
Kenan Özcan

Üç gün boyunca süren paralel konuşmaların yanı sıra katılımcıların İstanbul’u tanımasına yönelik sosyal etkinliklerin de gerçekleştiği konferans, ABD John Hopkins Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Hynek Hermansky, Hollanda Delft Teknoloji Üniversitesi öğretim üyesi Doç. Dr. Odette Scharenborg ve Orta Doğu Teknik Üniversitesi öğretim üyesi Doç. Dr. Erol Şahin’i de açılış konuşmacıları olarak ağırladı.

1996 yılından beri düzenlenmekte olan Uluslararası Konuşma ve Bilgisayar Konferansı (International Conference on Speech and Computer, SPECOM) ve 4 yıldır bu konferansın bünyesinde düzenlenmekte olan Uluslararası Etkileşimsel Katılımcı Robotik Konferansı (International Conference on Interactive Collaborative Robotics, ICR) bu yıl Boğaziçi Üniversitesi ev sahipliğinde İstanbul’da gerçekleştirildi.

Düzenleyicileri arasında insan davranışının bilgisayarla analizi, örüntü tanıma ve yapay öğrenme alanlarında çalışan Boğaziçi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Albert Ali Salah ve konuşma ve dil tanıma alanında çalışan Boğaziçi Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Murat Saraçlar’ın bulunduğu konferansın açılış konuşmalarını, otomatik konuşma tanıma ve üretme konularında dünyanın önde gelen araştırmacılarından olan Prof. Dr. Hynek Hermansky, bilişsel modelleri konuşma tanımaya uygulayan Doç. Dr. Odette Scharenborg ve Türkiye’nin ileri gelen robot araştırmacılarından olan Doç. Dr. Erol Şahin yaptı.

John Hopkins Üniversitesi’nde öğretim üyesi olarak çalışmalarını sürdüren Prof. Dr. Hynek Hermansky, “If You Can’t Beat Them, Join Them” başlıklı konuşmasında konuşma gibi duyusal sinyallerin işlenmesi sürecinde mühendisliğin insan algısının özelliklerini bilmesi gerektiği kadar algısal araştırmaların da mühendislik teknolojilerinden öğrenebileceği şeyler olduğunu vurguladı. Konuşma teknolojisinin çoğunlukla insan benzeri işleme süreçleri kullandığını belirten Hermansky, makinelerin yeni durumlara uyum sağlamasında verimli stratejilere imkân tanıyan ve spektral dinamiklere dayalı konuşma işlemeyi destekleyen güncel araştırmasını da katılımcılarla paylaştı.

Konferans serisinin ikinci gününde açılış konuşmasını gerçekleştiren Orta Doğu Teknik Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Erol Şahin, “Animating Industrial Robots for Human-Robot Interaction” başlıklı konuşmasında robotlar ve insanlar arasındaki etkileşimin önemine değindi. Yakın gelecekte endüstriyel alanlarda kullanılan robotların, üretim araçlarının ve parçalarının manipüle edilmesinde ortaya çıkabilecek ihtiyaçları karşılayamayacağını bu nedenle robotik sistemlerin üretkenliğin arttırılması amacıyla insanlarla iş birliği gerçekleştirmeleri gerektiğini kaydetti. Şahin ayrıca katkıda bulunduğu ve TÜBİTAK tarafından desteklenen ÇIRAK (Montaj İşçileri İçin Uyumlu Robot Manipülatör Desteği) başlıklı projenin detaylarını katılımcılarla paylaşarak geliştirdikleri robotik manipülatör platformunun görünüm, hareket ve davranışlarındaki düzenlemelerle bir canlıya benzediğini böylece robotların insanlarla daha uyumlu çalışır hale geldiğini belirtti. Şahin, bu düzenlemelerle robotların ihtiyaç duyulan üretim araçlarını doğru zamanda ve uygun şekilde işçilere sağlayarak üretim alanındaki yardımlarıyla daha güvenli bir iş ortamı oluşturacaklarını da sözlerine ekledi. 

Konferansın üçüncü açılış konuşmasını gerçekleştiren Hollanda Delft Teknoloji Üniversitesi öğretim üyesi Doç. Dr. Odette Scharenborg, “The Representation of Speech In The Human and Artifical Brain” başlığıyla bilişsel modellerin konuşma tanımaya uygulanması konusundaki çalışmaları aktardı. Konuşmanın insan beyninde ya da yapay beyinde nasıl temsil edileceği sorusunun iki temel alanda araştırıldığını belirten Doç. Dr. Scharenborg, insanlar ve makinelerle yapılan deneylerim sonuçlarından örnekler sundu. Deney sonuçlarına göre hem insan dinleyicilerin hem de makinelerin yeni bir sesle karşılaştıklarında mevcut ses kategorilerini adapte etme ihtiyacı duyduklarını ifade eden Scharenborg, insan dinleyicilerin bu işlemi daha hızlı gerçekleştirdiklerinin gözlemlendiğini aktardı.

Boğaziçi Üniversitesi Albert Long Hall ve Kriton Curi Salonu’nda eş zamanlı düzenlenen konferanslarla ilerleyen SPECOM ve ICR, 5 gün boyunca konuşma metinleştirme, robotik ve akıllı ortam uygulamaları, insan-robot etkileşimi alanında çalışan uzmanları bir araya getirdi.

Galeri 4 Fotoğraf